Saskia Teppema
« Vorige

De werkster en de leider

 Toen ik klein was kwam een hele lieve mevrouw bij ons schoonmaken. Mijn moeder had het met vijf kleintjes te druk om zich daarmee en ook met mij bezig te houden. Deze Willie had gelukkig voor zowel het poetsen als voor de Spring in het Veld die ik was, alle aandacht. Ik mocht met haar mee naar de badkamer. De wastafels poetsen met vim, spiegels met een zachte doek en dan de schone handdoeken mooi recht hangen. Ik kreeg van haar een spons en een emmer en een eigen taak. ‘Jij mag het bad doen, dat kun je vast wel, toch?’  Willie was scheutig met complimenten. ‘Wat wil jij later worden?’ vroeg Willie tussen het ramenzemen en vloerschrobben door. Vol overtuiging sprak ik de hartgrondige woorden: ‘Werkster’. Ik begreep niet waarom ze moest lachen. 

Heel wat jaar later was ik verantwoordelijk voor de catering van een landelijk hockeytoernooi op de club van mijn dochter. Haar team, 12 meiden van een jaar of 15, stonden met vraagtekens in hun ogen naar de enorme berg broodjes, de stapel komkommers en bakken vol tomaten en eieren te kijken. Nadat we met een kopje thee hadden besproken wat de bedoeling was en geïnventariseerd wat iedereen leuk vond, maakten we vier ploegen. We stonden op tijd en kwaliteit: hockeyers zijn immers van goede komaf en we hadden een eer hoog te houden: bij ons was het jaarlijkse toernooi het leukste hockeyfestijn van het land, ook, nee vooral door de heerlijke lunch. 

Als iedereen in de keuken aan het snijden, smeren en tussendoor smikkelen is, bloeit mijn taak verder op. Ik ben de werkster. Ik ruim het aanrecht op, gooi weg wat weg kan en dweil de vloer. Ik vang op wat valt en maak praatjes. Ik verzorg de contacten met de buitenwereld mocht er een onverlaat iets wil komen snaaien of als een ongeduldige en zenuwachtige official met een rode kop komt vragen of wij het wel voor elkaar krijgen. Even een vuilniszak vervangen. En daar is een schaar nodig. ‘Saskia, dit is klaar, waar zetten we die schalen neer?’

We zijn precies op tijd klaar. Als ik zie dat een paar mensen zich even vervelen, verzin ik nog een klusje: even die servetjes recht leggen, het buffet aankleden met een leuk bloemetje, de stoelen uit de weg. Links en rechts deel ik complimenten uit en zie opgetogen blossen op de gezichten. Wat zijn ze trots op zichzelf en elkaar. 

Ik vertel dit hockeyverhaal aan het team dat een grote afdeling professionals bij een softwarehuis runt. Ze zijn zoekende naar hun rol. ‘Professionals laten zich niet managen’, verzucht Charles. ‘Ze gaan toch hun eigen gang’. Ja, dat is zo, de prof is bezig met zijn vak. De prof is een creatieve improvisator. Iemand die ruimte nodig heeft om optimaal te presteren. En iemand die de verwachting heeft dat de randvoorwaarden geregeld zijn. De professional wil zich niet bezighouden met zaken als boekhouding, koffie en huisvesting. Dus dat ligt bij de leiding. Daar zal hij per definitie ook water bij de wijn moeten doen: niet álles is precies volgens zijn wensen. De manager daarentegen moet zich niet bemoeien met de corebusiness van de prof maar wel zijn supporter zijn. En de werkster. Dit spanningsveld is dynamisch. Professionals willen nu eenmaal altijd ontwikkelen en nieuwe dingen oppakken. Leiders hebben de verantwoordelijkheid voor de organisatie. Daardoor is er een voortdurende dialoog nodig. Die gaat over: wat moeten de profs mee-weten, waarover mogen ze mee-denken en over welke onderwerpen mogen, nee, moeten ze mee-beslissen. De leider kan niet zeggen: ‘Ik heb dat al een keer met jullie besproken en zo doen we het dus’. Dit proces faciliteren vereist een voortdurende dialoog. Een vrije ruimte waar de beelden en verwachtingen naar elkaar kunnen worden uitgesproken en waar altijd ruimte moet zijn om beter af te stemmen en samen te werken. Dé taak voor de leider om dit te organiseren. En natuurlijk is het daar lang niet altijd zo rustig als in een keuken van een hockeyclub. Maar als de leider blijft oefenen krijgt zij/hij ook deze herhalings-kunst onder de knie. Want het is net als de badkamer, na een week moet er weer gepoetst worden.

Er zijn nog geen berichten geschreven, doe dat hieronder
Geschreven op: 09-01-2020